Columnaris Ziekte nader bekeken deel 2
17-06-10
Columnaris Ziekte nader bekeken deel 2
Dit artikel werd geschreven door Dougall Stewart BSc (Hons)
Columnaris Ziekte nader bekeken deel 2
Dit artikel werd geschreven door Dougall Stewart BSc (Hons)
Discus zoutwaterbad methoden
Type zout te gebruiken:
Het type zout dat gebruikt dient te worden is zonder jood en bevat geen toevoegingen (bijv geen jodide, kalium ferrocyanide, etc.) Ik heb 'zoetwater aquarium zout' gebruikt, steenzout en zeezout. Als u aquariumzout aanschaft lees dan de verpakking aandachtig want tegenwoordig worden er vaak stoffen toegevoegd, zelfs in natuurlijke producten als steenzout.
Als u onbekend bent met zoutbaden:
Als u onbekend bent met zoutwaterbaden is een goed begin een 1.5-2% zoutoplossing, voor meer ervaren gebruikers raad ik aan direct een 3% oplossing te gebruiken. De oplossing moet gemaakt worden in een schone emmer of leegstaand aquarium. Hoewel het aan te raden is om de correcte hoeveelheid zout af te wegen, bijv. voor een 2% oplossing gebruikt men 20g zout per liter water, zijn de volgende maten gegeven om het makkelijker te maken:
1 eetlepel zout is ongeveer 15 gram.
Dus 1 eetlepel zout per liter water is ongeveer een 1.5% oplossing.
Uitgewerkte voorbeelden:
* Als uw emmer of aquarium 10 liter water bevat en u voegt 13 eetlepels zout toe krijgt u ongeveer een 2% oplossing.
* Of als u 3 US gallons water in een 5 gallon emmer doet en u voegt 14.5 eetlepels zout toe heeft u weer ongeveer een 2% oplossing.
En zo verder...
* - Het is belangrijk om u ervan te verzekeren dat het zout volledig is opgelost voordat u de vis in de emmer plaatst en dat de watertemperatuur overeenkomt met de temperatuur in het aquarium waar de vis uitkomt.
Omdat het nodig kan zijn om meerdere keren een zoutwaterbad te geven gedurende de dag, kunt u een verwarming in de emmer plaatsen als u niet steeds een nieuwe oplossing wilt maken. Ikzelf maak een verse oplossing voor elk zoutbad.
Voordat u de vis in de oplossing plaatst denk eraan dat:
* De tijdsduur dat u de vis in het zoutbad kunt laten kan variëren tussen een paar seconden en 30 minuten.
* 5 minuten is een redelijk gemiddelde.
* De tijd dat u de vis in het zoutbad kunt laten neemt af met het aantal zoutbaden op een dag.
* De vis mag NIET alleen gelaten worden.
* Gedurende het zoutbad kan uw vis een interessante kleurverandering ondergaan, maak u geen zorgen, dit is tijdelijk.
Plaats de vis zo snel en netjes mogelijk in de oplossing en observeer daarna nauwlettend.
In het begin zal de ademhaling van de vis substantieel toenemen, 120 ademhalingen per minuut is niet raar. Op een gegeven moment zal de vis op zijn kant gaan zwemmen en dit is het moment dat de beginneling de vis terug moet zetten in het aquarium. Als u er vertrouwen in heeft en u bent ervaren genoeg dan kunt u de tijd verlengen dat de vis blootgesteld is aan de zoutoplossing. Bij mij was het erg effectief om te wachten totdat de ademhaling afnam tot circa 20 ademhalingen per minuut, onafhankelijk of de vis op z'n zij lag of niet.
Vanaf het moment dat de vis terug is in het aquarium zou ze binnen een paar minuten weer normaal moeten zwemmen. Als de vis moeite lijkt te hebben kunt u de vis ondersteunen met uw handen en rustig achterwaarts door het water bewegen, zo wordt er water door de kieuwen gedwongen.
Ik heb 5 maal per dag tot 7 dagen achtereen een zoutbad gegeven en er was geen blijvend negatief effect. Het is belangrijk dat u doorgaat met de zoutbaden totdat alle zichtbare symptomen van infectie zijn verdwenen.
Belangrijk:
Bij zoutbaden kan men erover twisten of het terugzetten van de vis in het aquarium waar het uit kwam zinloos is, maar dat is hier niet zo. In het ideale geval zouden we de vis terug willen zetten in een gesteriliseerde bak met 100% vers (maar wel voorbehandeld) water, met een goed lopend filter. Het is belangrijk om te onthouden dat in dit geval al wat we doen is het terugdringen van de populatie van een overal voorkomend organisme en het bevorderen van de productie van de slijmhuid zodat het afweersysteem van de vis weer het probleem onder controle kan krijgen. Als we de vis terugzetten in hetzelfde aquarium kunnen grote waterverversingen met geconditioneerd water, nauwgezette tankhygiëne en de toevoeging van twee eetlepels zout per 45 liter water (aangenomen dat er geen gevoelige planten of intolerante soorten in het aquarium zijn), wonderen doen. Dat samen met de juiste zoutbaden.
Hoewel ik persoonlijk een voorkeur heb voor het gebruik van zout moet niet vergeten worden dat er ook alternatieven zijn. In het geval van discus zijn verschillende combinaties van kaliumpermanganaat, formaline, temperatuur, waterstofperoxide, azijnzuur, grote waterverversingen, etc. ook met succes toegepast om de uitwendige infectie onder controle te krijgen. De mate van succes zal daarbij afhangen van de agressiviteit van de verschillende varianten. Voor de volledigheid zal ik ook het gebruik van kaliumpermanganaat (als een toevoeging aan het aquarium, niet als dompelbad) hier samenvatten.
Belangrijk:
1. Kaliumpermanganaat en formaline mogen nooit tegelijk in hetzelfde water gebruikt worden of bij elkaar opgeslagen worden. Als ze gecombineerd worden ontstaan er zeer explosieve dampen.
2. Ik gebruik kaliumpermanganaat alleen in kale aquaria.
3. Draag rubber handschoenen, veiligheidsbril en oude kleren, het doel is om de vis te behandelen en niet om blind te worden, bruine handen te krijgen of je beste pak te ruineren. Kaliumpermanganaat is een sterke oxidator en maakt geen verschil tussen menselijke huid, kieuwen van vissen, etc. Het begint bij de bovenste laag en gaat door met oxideren tot het uitgewerkt is, daarom moet het met voldoende respect behandeld en gebruikt worden. Als u kaliumpermanganaat op uw kleren of werkoppervlak krijgt kunnen de ontstane bruine vlekken van het magnesiumdioxide verwijderd worden met behulp van een oplossing van 1 deel 9% waterstofperoxide, 4 delen witte azijn en 3 delen kraanwater. Als u dit moet gebruiken om de vlekken van uw huid af te halen spoel dan goed af met water nadat de vlek is verdwenen. NIET GEBRUIKEN indien de huid rood of geïrriteerd wordt of bij open wonden, brandwonden, etc.
4. Bij het gebruik van kaliumpermanganaat is aquaria zult u waarschijnlijk werken met kleine hoeveelheden zoals 1 gram en verdunningen daarvan.
Een 1 grams spatel kan bij sommige oude stijl apotheken aangeschaft worden, wat gebruikt kan worden voor het maken van twee liter standaardoplossing in een keer. Maar de meeste apotheken zullen de benodigde hoeveelheid voor u afwegen als u vertelt waarvoor u het nodig heeft. Als u niet bekend bent met het gebruik van kaliumpermanganaat raad ik u ten zeerste aan de apotheker voor u de benodigde hoeveelheden te laten afwegen zodat u precies kunt zien waarmee u dient te werken. U zult wellicht verbaasd staan over de kleine hoeveelheden.
5. Behandel nooit discussen met open wonden met kaliumpermanganaat.
Kaliumpermanganaat (KmnO4)
Kaliumpermanganaat kan gebruikt worden om externe columnaris te bestrijden. Het wordt toegevoegd aan het aquariumwater, waar het al het organisch materiaal oxideert, totdat het uitgewerkt is. In het algemeen wordt 2 mg kaliumpermanganaat per liter toegevoegd aan het aquariumwater en daarna wordt in de gaten gehouden of het aquarium minstens 4 uur rood/paars blijft. Als de kleur eerder begint te vervagen moet meer kaliumpermanganaat worden toegevoegd.
Naar mijn mening is het gemakkelijk om een overdosis toe te dienen en uw vissen te doden als u slechts op subtiele kleurveranderingen vertrouwt. Daarom zou u eerst een 15 minuten durende test moeten doen om de benodigde hoeveelheid te bepalen. Door deze test uit te voeren kunt u de juiste hoeveelheid kaliumpermanganaat die nodig is berekenen, met het oog op de organische belasting van het aquariumwater waar de vissen zich in bevinden.
Methode voor de 15 minuten kaliumpermanganaat test
Kanttekening:
Als u een kaal aquarium heeft en regelmatig water ververst waarbij u al het vuil elke dag afhevelt kan het zijn dat zelfs bij een dosering van 1 mg/liter het water een roze kleur houdt. In dat geval stel ik voor dat u de standaard dosering van 2 mg kaliumpermanganaat per liter toepast, waarbij de verkleuring vier uur blijft. Gebruik echter eerst de test, ga niet gokken!
* Stap 1: prepareer een 500 mg/liter standaardoplossing. Dit is te verkrijgen door 0.5 gram kaliumpermanganaat op te lossen in 1 liter gedestilleerd water.
* Stap 2: merk vier doorzichtige bakken van 1 liter (dus 1, 2, 3 en 4).
* Stap 3: doe in elke bak 500 ml water uit het te behandelen aquarium.
* Stap 4: voeg dan het volgende toe:
1. bak 1 - voeg 1 ml standaardoplossing toe (dit resulteert in een 1 mg kaliumpermanganaat per liter oplossing)
2. bak 2 - voeg 3 ml standaardoplossing toe (dit resulteert in een 3 mg kaliumpermanganaat per liter oplossing)
3. bak 3 - voeg 5 ml standaardoplossing toe (dit resulteert in een 5 mg kaliumpermanganaat per liter oplossing)
4. bak 4 - voeg 7 ml standaardoplossing toe (dit resulteert in een 7 mg kaliumpermanganaat per liter oplossing)
* Stap 5: noteer na 15 minuten de kleur van de oplossing.
* Stap 6: bereken de te gebruiken hoeveelheid kaliumpermanganaat voor het te behandelen aquarium.
A) U zult merken dat in een bak het water lichtroze is en in een andere helder. De concentratie die tussen die twee in ligt onthoudt u.
B) Dan vermenigvuldigt u de gevonden concentratie met 2.5 en dit is de concentratie kaliumpermanganaat die u kunt gebruiken in het te behandelen aquarium.
Voorbeeld) Bak 2 (3mg/liter) is lichtroze, bak 1 is kleurloos. Dan gebruikt u 2mg/l x 2.5 = een dosering van 5 mg kaliumpermanganaat per liter.
Een uitgewerkt voorbeeld:
1) Stel u behandelt 200 liter water
(zie de methode hieronder; het is belangrijk om precies te weten hoe veel water in het aquarium overblijft nadat u 50% o.i.d. heeft afgeheveld, want dat is de hoeveelheid die u gaat behandelen. Dus van een 400 liter aquarium, waarvan verder in dit voorbeeld 50% wordt afgeheveld blijft 200 liter over om te behandelen. De volgende regel geeft u de inhoud van het aquarium:
Lengte (in cm) x breedte (in cm) x hoogte (in cm) gedeeld door 1000 geeft de inhoud in liters. Vergeet niet om de dikte van het glas eraf te trekken als u de buitenmaten meet)
2) U heeft uitgerekend dat de te gebruiken dosering 2 mg per liter is.
3) U dient dan 200 x 2 = 400 mg kaliumpermanganaat toe te voegen aan uw 200 liter aquariumwater.
a) Dit kan bereikt worden door 800 ml van de vooraf bereidde standaardoplossing toe te voegen. De standaardoplossing was immers 500 mg/liter.
b) Of u kunt een nieuwe standaardoplossing maken met 1 liter gedestilleerd water en daaraan toegevoegd 1 gram kaliumpermanganaat. Daarvan zou u dan 400 ml moeten toevoegen aan uw 200 liter aquariumwater.
Als de uiteindelijke dosis is berekend zijn er twee manieren om de kaliumpermanganaatoplossing toe te voegen aan uw aquarium. Ten eerste zijn er mensen (waar ik ook bij hoor) die er de voorkeur aan geven om de totale hoeveelheid te verdelen in porties van 2 mg per liter, waarbij elke portie wordt toegevoegd nadat de oorspronkelijke paars/rode kleur is veranderd in bruinachtig (tip: verwijder de dekruit en kijk van bovenaf in het aquarium om de kleur het nauwkeurigst te bepalen). Aan de andere kant zijn er mensen die liever de hele dosis in een keer toevoegen. Er bestaat geen twijfel dat het eerste scenario veiliger is en minder stress meebrengt, vooral als u ernstig geïnfecteerde vissen heeft, daarom moet het toch overwogen worden. Bovendien kunnen discussen, net als bij een zoutbad, verschillend reageren op kaliumpermanganaat. In een aquarium met 6 vissen kunnen er best 5 normaal rondzwemmen terwijl een er zwaar gedesoriënteerd van kan raken.
Nu de dosis is berekend is de volgende stap om de helft van het water af te hevelen en overig afval uit het aquarium mee op te ruimen. Hierna wordt het filter kortgesloten, want als u dit niet doet vernietigt kaliumpermanganaat ook uw filterbacteriën. Als u een ingebouwd filter gebruikt neem dan een emmer, vul deze met aquariumwater en een verwarming en hang de in- en uitstroom van het filter in de emmer. Vervolgens wordt een sterke luchtpomp aangesloten, die een stevige doorluchting kan veroorzaken. De volgende stap is om de eerste portie van de totale dosis toe te voegen en het gedrag van de vissen in de gaten te houden. Op het moment dat de oorspronkelijke paars/rode kleur verandert in bruin dient u verder te gaan met de volgende portie.
Het belangrijkste tijdens dit proces is:
1. Houd uw vissen in de gaten, als ze zeer ernstig gestresst raken kunt u ze uit het aquarium verwijderen of waterstofperoxide toevoegen om het kaliumpermanganaat te neutraliseren (dosering gegeven in tabel 1)
2. Let erop dat de paarsrode kleur tenminste 4 uur aanwezig blijft.
3. Onthoud dat tijdens dit proces u de slijmhuid van uw vissen verwijdert en dat ze als gevolg daarvan extra kwetsbaar zullen zijn totdat een nieuwe slijmhuid zich ontwikkeld heeft. Daarom is na de behandeling hygiëne extra belangrijk.
Tenslotte als de periode van 4 uur voorbij is kunt u het kaliumpermanganaat neutraliseren door waterstofperoxide toe te voegen aan het water. De te gebruiken dosis is ongeveer 1.4 ml 9% waterstofperoxide per elke 50 liter aquariumwater bij een dosis van 2 mg per liter kaliumpermanganaat. Het waterstofperoxide en een 1 ml pipet kunnen aangeschaft worden bij de meeste apotheken. Let op de sterkte van het waterstofperoxide die u aanschaft, want die kan variëren van 3% tot 9%. De tabel hieronder is bijgevoegd om te helpen bij het omrekenen. Als u de molecuulgewichten en omrekenfactoren nodig heeft die gebruikt zijn bij het maken van tabel 1 neem dan contact op met de auteur.
Liters behandeld aquarium-water
Sterkte gebruikte kaliumperman-ganaatoplos-sing (in mg per liter)
Benodigde hoeveelheid waterstof-peroxide bij een sterkte van 0.3% (in ml)
Benodigde hoeveelheid waterstof-peroxide bij een sterkte van 0.6% (in ml)
Benodigde hoeveelheid waterstof-peroxide bij een sterkte van 0.9% (in ml)
45,46
2
4.02
2.41
1.34
45,46
3
6.03
3.62
2.01
45,46
4
8.04
4.82
2.68
227,3
2
20.10
12.06
6.70
227,3
3
30.14
18.09
10.05
227,3
4
40.19
24.12
13.40
454,6
2
40.19
24.12
13.40
454,6
3
60.29
36.17
20.10
454,6
4
80.38
48.23
26.79
Tabel: benodigde hoeveelheden waterstofperoxide in ml bij verschillende sterkten om een gegeven hoeveelheid kaliumpermanganaat te neutraliseren.
Als de behandeling is afgelopen laat ik de beluchting aan en vul ik het aquarium heel langzaam (druppel voor druppel) met vers, voorbehandeld water totdat de gewenste hoogte weer is bereikt. Als het aquarium vol is kunt u het filter weer aansluiten. Let de hierop volgende weken extra op ammoniak en nitriet waarden en handhaaf regelmatige waterverversingen. Verdere behandelingen kunnen nodig zijn, als dat zo is onthoud dan dat discussen steeds minder tolerant worden voor blootstelling aan kaliumpermanganaat.
Hoewel zout en kaliumpermanganaat erg effectief kunnen zijn tegen columnaris kan het nodig zijn om aanvullende maatregelen te treffen, bijvoorbeeld in gematigde en tropische aquariumsystemen waar het hele visbestand van een kweker risico loopt, of wanneer de ziekte is doorgedrongen tot de organen. Antibiotica kunnen dan een goede optie zijn om te volgen.
Antibiotica
Naar mijn mening zijn antibiotica altijd een laatste redmiddel en ik gebruik ze alleen op vissen waar er een reële kans op overleven bestaat. Met andere woorden, gebruik antibiotica dan en slechts dan wanneer de vis nog wel wat ‘vitaliteit’ heeft en niet als hij al op sterven na dood is.
Met betrekking tot antibiotica moet op twee dingen gelet worden:
1. Kweken met vissen die met antibiotica zijn behandeld, te kort na de behandeling is onverantwoordelijk en moet afgeraden worden.
2. De effectiviteit en de giftigheid van antibiotica hangen af van de dosering, temperatuur, grootte en ontwikkeling van de vissen. Daarom moet professioneel veterinair advies worden gevraagd, bij voorkeur van een aquacultuur specialist o.i.d.
Decostere (bron 4) et al. merkte op dat bij de bestudeerde tropische vissen F. columnare varianten allemaal hetzelfde reageerden op antibiotica:
* Hoge MIC waarden werden gevonden voor: colistine (>128), sulfamethoxazol (64) en neomycine (10-20)
* Lage MIC waarden werden gevonden voor: kanamycine (2) nalidixisch zuur (2), streptomycine (1-2), furazolidon (1-2), chlooramphenicol (0.5-1), oxytetracylcine (0.5), linomycine (0.125) en erythromycine (0.031)
MIC waarden (Minimal Inhibitory Concentration) zijn gedefinieerd als de laagste concentraties van chemicaliën, die in meer dan 99% van de onderzochte bacteriële populaties voorkomen. Daarom moeten bij de behandeling van F. columnare met antibiotica degenen met hoge MIC waarden worden vermeden zoals colistine, sulfamethoxazol en neomycine. In het geval van antibiotica geprepareerd voor gebruik in aquacultuur, terramycine TM100 (bevat 100 mg van het actieve oxytetracycline HCl), kan gebruikt worden voor grotere kweek- en verkoopopstellingen. En medische preparaten zoals Romet 30 en Romet B (actieve ingrediënten sulfaatdimethoxine/ormetoprime) zijn waarschijnlijk geen ideale keuze. Ook hier onthoud alstublieft dat eerst professionele hulp moet worden gevraagd voordat medicamenten worden toegediend.
Samenvattend
Columnaris ziekte is een dodelijke en veel voorkomende ziekte die een catastrofe kan betekenen voor vispopulaties, ongeacht of de vissen uit gematigd, tropisch, brak of zeewater komen. Het overal voorkomende organisme kan epidemische vormen aannemen als vissen worden onderworpen aan stressfactoren, bijvoorbeeld de omstandigheden die vaak voorkomen bij het vangen en vervoeren van vissen. Op het moment zegt men dat F. columnare verantwoordelijk is voor columnaris ziekte, er zijn echter een aantal verschillende varianten van deze soort. De meest infectieve en meest dodelijke variant is geïdentificeerd als AJS1 en de minst dodelijke als AJS4. Deze varianten manifesteren zichzelf in iets verschillende wijzen; een aquariumhouder wiens vissen worden blootgesteld aan AJS1 kan in een nacht al zijn of haar vissen verliezen terwijl iemand anders z’n vissen een lange tijd kunnen lijden aan de ziekte voordat ze alsnog beter worden. Overeenkomsten tussen de verschillende varianten zijn dat allemaal hogere temperaturen tolereren dan totnogtoe werd aangenomen, allemaal een lagere voortplanting hebben wanneer ze worden blootgesteld aan hogere zoutconcentraties dan 1% en allemaal op dezelfde manier reageren op antibiotica. Als er zichtbare symptomen optreden is de kans groot dat er ook interne schade wordt gedaan. De meest dodelijke varianten hebben een groter vermogen om zich aan de kieuwen van hun drager te hechten. Het is te verwachten dat meer varianten worden gevonden naarmate meer onderzoek wordt gedaan en daarom is het belangrijkste om open te staan voor verschillende mogelijkheden, de symptomen te noteren, een accurate diagnose te stellen met behulp van een microscoop of een aquacultuur expert, en snel te zijn met de gekozen methode van behandeling of dat nu een zoutbad is, een behandeling met kaliumpermanganaat of het gebruik van antibiotica, samen met nauwkeurige aquariumhygiëne en toelaatbare visbestanden en voergewoonten. Tenslotte, mocht u te maken krijgen met een noodgeval en u vermoedt dat uw vis lijdt aan een agressieve variant van columnaris ziekte en u heeft geen beschikking over een microscoop of een expert, dan kan het wijde spectrum effect van herhaaldelijke zoutbaden gedurende twee dagen, samen met grote dagelijkse waterverversingen, wonderbaarlijke resultaten leveren tegen een grote variëteit aan microben.
Dougall Stewart BSc (Hons)
Dankwoord
Ik wil de volgende mensen graag bedanken:
* Fred Goodall, voor zijn hulp bij het ontwikkelen van een zoutbad methode specifiek voor discussen en voor zijn tijd en geduld bij het lezen van deze tekst.
* Davis Gailitis, voor de informatie en hulp die hij graag aanbood.
* Walter Soestbergen, voor zijn bereidheid het mogelijk te maken deze informatie te delen met discusliefhebbers over de hele wereld.
* C.H. Pruysers, voor het in leven houden en versterken van de motivatie naar het zoeken van informatie van goede kwaliteit over columnaris en andere discus gerelateerde onderwerpen.
Bronnen:
1. Francis-Floyd, R., (1998), 'Columnaries Disease', FA-11: Department of Fisheries and Aquatic Sciences, Florida, University of Florida
2. Jooste, P.J.; Hugo, C.J.; (1999), 'The taxonomy, ecology and cultivation of bacterial genera belonging to the family Flavobacteriaceae', International Journal of Food Microbiology, 53:81-94
3. Durborow, R.M.; Thune R.L.; Hawke, J.P., et al.; (1998), 'Columnaris Disease A Bacterial Infection Caused by Flavobacterium columnare', Southern Regional Aquaculture Centre Publication, No. 479
4. Decostere, A.; Haesebrouck, F.; Devriese, L. A.; (1998), 'Characterization of four Flavobacterium columnare (Flexibacter columnaris) strains isolated from tropical fish', Veterinary Microbiology, 62:1; 35-45
5. Decostere, A., Haesebrouck, F., Turnbull, J. F., (1999), 'Influence of water quality and temperature on adhesion of high and low virulence Flavobacterium columnare strains to isolated gill arches', Journal of Fish Diseases, 22:1; 1-12
6. Decostere, A., Haesebrouck, F., Van Driessche, E., et al., (1999), 'Characterization of the adhesion of Flavobacterium columnare (Flexibacter columnaris) to gill tissue', Journal of Fish Diseases, 22:6; 465-474
7. Decostere, A.; Haesebrouck, F.; Charlier, et al.; (1999), 'The association of Flavobacterium columnare strains of high and low virulence with gill tissue of black mollies (Poecilia sphenops)', Veterinary Microbiology, 67:4 ; 287-298
8. Francis-Floyd, R., (1997), 'Stress - Its Role in Fish Disease', Circular 919: Department of Fisheries and Aquatic Sciences, Florida, University of Florida
9. Rottmann, R.W.; Francis-Floyd, R.; Durborow, R.; (1992), 'The Role of Stress in Fish Disease', Southern Regional Aquaculture Centre Publication, Publication No. 474
10. Francis-Floyd, R., (1995), 'The Use of Salt in Aquaculture', Fact Sheet VM 86: Department of Fisheries and Aquatic Sciences, Florida, University of Florida
11. Francis-Floyd, R.; Klinger, R.E.; (1997), 'Use of Potassium Permanganate to Control External Infections of Ornamental Fish', FA-37: Department of Fisheries and Aquatic Sciences, Florida, University of Florida
Statistieken
Online gebruikers:
Forum berichten
- 19-05 17:44 Ander diepvries voer
- 17-05 14:14 Flamingo (Blue?)
- 16-05 23:18 deksel materiaal?
- 16-05 22:33 div. discus eigen kweek
- 16-05 22:25 Even voorstellen ...
- › Ga naar forum
Categorieën
Nieuws
-
04-04-12 Clubavond 19 april 2012
-
25-03-12 De nieuwe PR folder
-
19-03-12 DCH Sponsoren
- Ga naar nieuws


Berichten