17-06-10

Geschreven door Robert Clough

Vorige


Discus vijanden Een en Twee


Geschreven door Robert Clough

In de meer dan 18 jaar dat ik mij nu bezighoudt met het houden en kweken van discusvissen, is de grootste oorzaak van gezondheidsproblemen bij discus de verkeerde watercondities. Discus houden gaat niet over discus, het gaat over waterchemie. Als je waterwaarden niet aan de juiste voorwaarden voldoet dan is het gedoemd te mislukken. Ik wil alleen twee gedeelten van het water behandelen, maar ik wil dringend aanraden om zoveel als mogelijk is over waterchemie te leren. De discus zal een stuk langer leven en je zult veel meer plezier beleven aan je hobby als je de tijd neemt om te onderzoeken.

De twee meest dodelijke substanties in het aquariumwater zijn ammoniak en nitriet. Maar wel nodig voor een biologisch filter systeem om goed te functioneren. Beiden moeten aanwezig zijn om het eindproduct – nitraat - tot stand te brengen. Voor diegenen die pas bezig zijn met het houden van discussen, je biologisch filter is NIET het filtermedium maar de nitrificerende bacterie die zich in het filtermedium bevindt. Ik ga niet vertellen hoe een biologisch filter werkt, daar zijn genoeg andere artikelen over geschreven. Waar ik het over wil hebben is het herkennen en behandelen van symptomen bij ammonia en nitriet vergiftiging. Ik zal je niet vervelen met de chemische reacties van deze vergiften, omdat zij erg gecompliceerd zijn.

Voor we aan het aardige gedeelte beginnen, wil ik dit zeggen. Laat je niet in de luren leggen om te geloven dat ammonia niet giftig is in zuur water. Niets is minder waar. Er zijn discussen doodgegaan met ammonia in het water met een pH van 3.8! Hoe hoger de temperatuur is van het water, hoe giftiger het ammonia. Gevaarlijk spul dus.

Wanneer mij gevraagd werd om een ding te noemen wat het meest werd verwaarloosd door visliefhebbers, was mijn antwoord simpel, testen van het water waarmee ververst wordt. Met al die chemicaliën die in ons kraanwater worden gedaan door de waterleidingbedrijven, de zure regen die wij opvangen en de rivier/meer/bronwater dat we gebruiken, wil ik u garanderen dat u een zekere dood in het aquarium brengt als u niet even test bij een waterverversing.

Chloor combinaties of ammonia en chlorine wordt automatisch toegevoegd aan ons kraanwater. Goede actieve kool met een regelmatige doorstroming over deze kool zal chlorine verwijderen maar geen ammonia. Als je ook maar de kleinste hoeveelheid ammonia of nitriet in je kraanwater bemerkt, moet je een ontgiftigingsmiddel gebruiken voor je dit water toevoegt aan je aquarium. Er zijn verschillende producten op de markt die dit verwijderen. Ik kan mijn discussen niet goed houden in ons kraanwater zonder deze producten te gebruiken, omdat er altijd wel een van de twee giften in zit.

Zeoliet is een goed middel om ammonia uit het water te verwijderen maar heeft geen werking op nitriet en zeoliet moet geregenereerd of vervangen worden als het verzadigd is met ammonia. Let op dat zowel ammonia en nitriet het membraan van een R/O unit doorgaan, sommige ionenharsen verwijderen ammonia.

De voornaamste oorzaak van ammonia in het aquarium komt door de kieuwopening van de discus door overmatig voeren naar buiten. Indien er een bepaalde hoeveelheid ammonia in het aquarium is, kan de vis geen ammonia uitscheiden door de kieuwdeksels en zal langzaam of snel doodgaan door vergiftiging.

Hoe groter de discus, hoe meer weerstand tegen ammonia vergiftiging hij zal hebben. Als voorbeeld: Het kweekkoppel gedraagt zich normaal als de larven beginnen vrij te zwemmen, maar de jongen zwemmen direct naar het wateroppervlak om te ademen en sterven binnen twee uur of eerder. Dit gebeurt als er maar een klein beetje ammonia in het aquariumwater zit, wat zelfs niet te meten is met een testsetje. Dit kan voorkomen worden door het gebruik van o.a. zeoliet en door een regelmatige waterverversing uiteraard met de juiste temperatuur, de juiste pH en hardheid zie zo dicht mogelijk in de buurt van het aquariumwater moeten liggen. Ik heb zelfs jongen op de kegel met hun ouders overgezet in een ander aquarium zonder ongelukken, dus wees niet bang om water te verversen.

De verschijnselen van ammonia vergiftiging is afhankelijk van de mate van vergiftiging maar begint over het algemeen met de kop naar boven staan en snel ademen, vervolgens naar beneden zakken en op de zijkant gaan liggen, een hevige slijmafscheiding en schuren van de borst- en rugvinnen. In erge gevallen, waar de discus is gered, kan het zijn dat de vinnen afbrokkelen. Als dit gebeurt gebruik dan geen medicijnen want de vinnen groeien weer aan als de watersamenstelling goed is. Veel discusliefhebbers hebben de fout gemaakt door te denken dat ze hier met de gevreesde discusziekte te maken hadden. In een of twee gevallen heb ik ammonia toegevoegd in een aquarium waar een voorbode van de discusziekte of wat daar op leek aanwezig was. Ik zeg dit omdat de normale behandeling geen succes had. Ik dwaal af ……. Dat is een ander verhaal.

Nitriet vergiftiging heeft het effect om hemoglobine in het bloed van de discus om te zetten naar methaeglobine, wat het transport van zuurstof door de bloedbanen tegenhoudt. Nitriet heeft bij mensen hetzelfde effect. De verschijnselen komen perfect overeen met kieuwworm en in een aantal gevallen ook zo herkend en verkeerd behandelt. Snel ademen, samenscholen aan het wateroppervlak, abnormaal slingeren en duikelen. Nitriet vergiftiging kan leiden tot een langzame dood die twee maanden kan duren vanaf dat het zich openbaart. Zeezout of keukenzout kan aan het water toegevoegd worden in een verhouding van twee eetlepels op 40 liter water voor een tijdelijke verbetering. Het chlorine gehalte van het zout voorkomt dat het nitriet opgenomen wordt door de kieuwen. Even een uitleg hoe deze vergiften in het aquarium terecht komen, anders dan door water verversen.

Biologische filtering heeft een optimaal pH bereik voor maximale efficiency. Helaas is dit boven pH 7.4. De meeste van ons houden de discus onder een pH van 7.0. We moeten voorzichtig zijn om de filtering niet te schaden.

Het meest gevaarlijke bij een biologische filtering is een “pH-crash”. Gelukkig gebeurt dit niet snel, meestal tussen 12 en 24 uur. De meest voorkomende oorzaak van een “pH-crash” is de nitriet bacterie. Zij gebruiken carbonaten (KH) om hun werk te doen en als de carbonaathardheid de waarde heeft die voor het kweken vereist zijn, zal in het algemeen de buffer van het water minder worden en kan de pH flink dalen naar een gevaarlijk niveau. Het beste om dit te voorkomen is een toevoeging van een bicarbonaat waarna de pH weer snel omhoog zal gaan. Ja …… snel. Je zult de vis niet beschadigen door de pH van 3.5 naar 6.5 te brengen in 5 minuten. Maar probeer je pH niet zo snel naar beneden te krijgen want dit kan dodelijk zijn voor je discus. Ik doe dit vrij regelmatig omdat de KH in mijn kweekstelling minder dan 1 is. De moeilijkheden beginnen wanneer je niet snel genoeg ingrijpt en je bacteriën in het filter beginnen af te sterven, met als resultaat dat ammonia, nitriet of beiden de kop opsteken.

Als je leert om je waterwaarden zo constant mogelijk te houden, test dit dan ook bij iedere waterwisseling, dit kan alleen maar bijdragen om ammonia en nitriet weg te houden en zal je discus gezonder blijven. Denk eraan bij de minste twijfel; testen en waterverversen en nogmaals.

Alles wat ik heb geschreven over dit onderwerp komt door zelf te experimenteren……. Niet uit een boek. Ik heb meer vis verloren door eigenwijsheid en domheid dan de meeste van jullie ooit zullen houden. Als je maar 1 vis redt door dit artikel dan is dit het lezen meer dan waard geweest.

Robert Clough

Vertaald uit het Engels door Cor Visser.